Witam Was!

Dzisiaj ciąg dalszy cyklu o „Sławnych Kobietach”. Teraz trochę o pierwszej Kobiecie która otrzymała Nagrodę Nobla i to dwukrotnie. Była to polska chemiczka oraz fizyczka – pani Maria Skłodowska-Curie. Zatem mała notka o niej samej i jej dokonaniach w naukach przyrodniczych. Zapraszam do przeczytania 🙂

Maria Skłodowska-Curie

a właściwie Maria Salomea Skłodowska-Curie herbu Dołęga urodziła się 7 listopada 1867 roku w Warszawie, a zmarła 4 lipca 1934 roku w Passy. Polska Fizyczka i Chemiczka, dwukrotnie nagrodzona Noblem za wybitne osiągnięcia.

Maria Skłodowska opuściła Królestwo Polskie w 1891 roku i udała się do Paryża by studiować na Sorbonie, gdyż w obrębie ziem polskich kobiety nie mogły studiować. Również w Paryżu rozwinęła swoją karierę naukową. To jej przypisuje się utworzenie nowej gałęzi chemii jaką jest radiochemia. Poza tym rozwinęła ona również teorię promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów oraz najważniejsze – odkrycie dwóch pierwiastków radu i polonu. Również dzięki pani Marii zaczęto stosować promieniotwórczość w badaniach u osób z rakiem. W całej historii laureatów Nagrody Nobla – Maria Skłodowska-Curie jest jedyną kobietą uhonorowaną dwukrotnie w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Za swoje znaczące zasługi w nauce – została pochowana w paryskim Panteonie – również jako jedyna kobieta.

Rodzina i pierwsze lata Nauki

Maria urodziłą się w zaborze rosyjskim jako piąte i ostatnie dziecko w rodzinie nauczycielskiej. Ojciec, Władysław był nauczycielem matematyki i fizyki, matka Bronisława była przełożoną warszawskiej pensji dla dziewcząt. Miała 3 siostry – Zofię, Bronisława (lekarka i działaczka społeczna) oraz Helene (nauczycielka) oraz jednego brata – Józefa (jeden z znanych warszawskich lekarzy).
W 1883 roku skończyła z złotym medalem III Żeńskie Gimnazjum Rządowe. Następnie udzielała korepetycji z matematyki, fizyki i języków obcych (znała polski, niemiecki, rosyjski, angielski i francuski). Kolejne lata Maria spędziła na nauce i pracy jako guwernantka w zamożnych rodzinach ziemiańskich. Przy nauce wspierali ją Józef Boguski (były asystent Dymitra Mendelejewa) oraz Napoleon Milicer (chemik i współpracownik Roberta Bunsena). To oni nauczyli Marię analizy chemicznej, która przyniosła efekt w pracach nad wyizolowaniem radu i polonu w przyszłości.
w 1891 roku wyjechała do swojej siostry Bronisławy, która studiowała już wcześniej w Paryżu, by podjąć naukę na Sorbonie.

Paryż i dalsze życie

Naukę rozpoczęła w listopadzie 1891 roku. Przedmiotami jej zainteresowania była matematyka i fizyka. To tam spotkała jednych z najwybitniejszych uczonych ówczesnego świata nauki. Nauka którą podjęła przyniosła jej efekt taki, iż w 1893 roku ukończyła licencjat z fizyki z pierwszą lokatą, a w 1894 roku z matematyki z drugą lokatą na roku.

Po studiach z pomocą Gabriela Lippmanna otrzymała stypendium naukowe, które umożliwiło jej badania naukowe związane z magnetycznymi własnościami różnych rodzajów stali. To podczas pracy u profesora Józefa Wierusza-Kowalskiego poznała swojego przyszłego męża – Pierre’a Curie. Skromnego naukowca o sporym dorobku naukowym. Gdyż był już wtedy okrzyknięty odkrywcą piezoelektryczności, autorem „prawa Curie” i zasady symetrii. Ponadto konstruktorem piezokwarcu i wagi Curie.

26 lipca 1895 roku zawarli oni związek małżeński, podczas którego towarzyszyli im najbliżsi oraz kilkoro przyjaciół. A w podróż poślubną pojechali na rowerach. Urodziły się im trzy córki córki – Irene (ur 12 września 1897 roku), Ewę (ur 6 grudnia 1904 roku) oraz jeszcze jedną córeczkę, która zmarła po porodzie.

Dokonania:

Jej pierwsze prace nad promieniotwórczością zaczęła od promieniotwórczości odkrytymi przez Becquerela w 1896 roku. Wykorzystując wynalazek męża i szwagra doszła do wniosku, że natężenie promieni Becquerela zależy od zawartości uranu w próbce i do niej proporcjonalne oraz, że promieniowanie to jest właściwością atomową uranu. Kolejne jej osiągnięcie to udowodnienie, iż podobne promieniowanie emituje Tor. Kolejne osiągnięcie to udowodnienie, że niektóre minerały zawierające uran, mają znacznie silniejszą emisję promieniowania.

Poprzez jej prace nad chalkolitem i jego syntezę w laboratorium, udowodniła tezę na powstanie nowego pierwiastka, który emituje również promieniowanie. Poprzez współpracę z mężem i określenie wskaźników promieniotwórczych, określili oni zdolność promieniowania tegoż pierwiastka, który udało im się wyodrębnić za pomocą przemian chemicznych. Tak też 18 lipca 1898 roku ukazało się ich dzieło naukowe mówiące o odkryciu Polonu (symbol Po, liczba atomowa 84). A pięć miesięcy później wraz z Gustawem Bemontem donieśli o odkryciu kolejnego pierwiastka – Radu (symbol Ra, liczba atomowa 88). Za swoją pracę małżonkowie zostali odznaczeni licznymi nagrodami w dziedzinie nauki. A w 1903 roku – Maria przedstawiła swoją pracę doktorską pt. „Badanie ciał radioaktywnych”.

Śmierć Męża

19 kwietnia 1906 roku w wypadku zginął Pierre Curie. Maria pogrążona w bólu i żalu przez rok prowadziła tzn „Dziennik żałobny”. W 1906 roku dostała ona katedrę fizyki po swoim zmarłym mężu, gdzie pierwszy wykład wygłosiła 5 listopada 1906 roku – co prowadziło do tego iż została pierwszą Kobietą profesorem na Sorbońskiej Uczelni.

Po śmierci męża pani Maria oddała się pracy. Dzięki temu uzyskała liczne nagrody i doktoraty honorowe wielu uniwersytetów, mimo to w 1911 roku odmówiono jej przyjęcia do Francuskiej Akademii Nauk. Pierwszą nagrodę odebrała wraz z mężem i Bequerelem w 1903 roku z dziedziny fizyki. Następnie sama 7 listopada 1911 roku po raz drugi Szwedzka Akademia Nauk wręczyła nagrodę Nobla Marii za samodzielną pracę z dziedziny chemii. Co przyczyniło się do tego, iż była pierwszym człowiekiem nagrodzonym dwukrotnie tą nagrodą oraz pierwszą kobietą, która dostała ją w dziedzinie chemii. Po otrzymaniu drugiej nagrody – Maria nakłoniła rząd Francji do sfinansowania budowy prywatnego Instytutu Radowego, który prowadził badania z zakresu chemii, fizyki i medycyny. Instytut ten był polem do popisu dla przyszłych laureatów nagrody Nobla, m.in. córki Irene i zięcia Marii – Frederica Joliot-Curie.

I Wojna Światowa i ostatnie lata życia

Podczas I wojny Światowej Maria wspierała Francję, poprzez promowanie badań metodą radiologiczną wraz z swoją starszą córką. Pomogło to na uratowanie wielu żołnierzy od pewnej śmierci niedaleko linii ognia. Maria również jako jedna z pierwszych kobiet w 1916 roku uzyskała prawo jazdy.

Po wojnie wraz z córkami odbyła podróż do USA po zakup grama radu do Instytuty Radowego w Paryżu. Kolejną podróż odbyła w 1929 roku by zakupić znowu 1 gram rady, tym razem dla Instytutu Onkologii w Warszawie. W 1934 roku jej córka Irene wraz z mężem zostali laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, za odkrycie sztucznej radioaktywności. Pod koniec lat 20. XX wieku stan zdrowia Marii zaczął się pogarszać. Traciła słuch, wzrok. Dostała gorączki wraz z dreszczami. Podczas wyjazdu do Sanatorium w Passy lekarze odkryli prawdziwą przyczynę złego samopoczucia Marii – złośliwą anemię oraz skutki choroby popromiennej. Zmarła 4 lipca 1934 roku w Passy. Pogrzeb odbył się 6 lipca 1934 roku w rodzinnym gronie z nielicznymi przyjaciółmi i spoczęła obok swojego męża w Sceaux. 20 kwietnia 1995 roku szczątki ich obojgu zostały przeniesione do Panteonu w Paryżu.

Maria Skłodowska-Curie uzyskała liczne wyróżnienia i nagrody m.in.:
– odznaczono ją Orderem Narodowym Legii Honoru
– doktoratami honorowymi Politechniki Lwowskiej (1922) i Warszawskiej (1926) oraz Uniwersytetu Poznańskiego (1922) Jagiellońskiego (1924).

 

Mam nadzieję, ze tekst wam się podobał. Ja osobiście bardzo lubię tą postać i teraz nawet znalazłam ciekawy serial opowiadający o jej życiu. Może uda mi się niedługo napisać recenzję z niego 🙂 To tyle na dzisiaj.

Pozdrawiam, Molcia

Udostępnij